Często spotkania strategiczne przybierają formę długich, monotonnych dyskusji, wieloslajdowych prezentacji ppt, spotkań w zespołach roboczych nad poszczególnymi elementami modelu biznesowego. Jako doradca biznesowy, czuję wtedy pewien brak całościowego spojrzenia, brak tzw. jednej kartki, one pagera, które w sposób przejrzysty pokaże mi gdzie jesteśmy z naszym modelem biznesowym, jaki jest nasz plan i jakie cele mamy jeszcze do osiągnięcia.

 

Porozmawiajmy o modelu Canvas

Model biznesowy, który tworzymy na początku przygody z daną inicjatywą pozwala nam uporządkować różnego rodzaju informacje, ogarnąć je w całość i lepiej opisać dany proces. Bez względu na technikę opracowywania modelu biznesowego chcemy dzięki niemu łatwiej podejmować decyzje oraz sprawniej zarządzać zespołem, procesem czy też często ograniczonym budżetem. Patrząc na konkretny, stworzony przez nas czy też naszych partnerów model biznesowy powinieneś jasno wiedzieć, skąd dana organizacja pozyskuje pieniądze, co sprzedaje, komu sprzedaje, kiedy uznaje że osiągnęła ostateczny sukces.

W związku z tym postanowiłem przybliżyć Wam narzędzie, model Canvas, które pomaga w realizacji powyższych celów, pozwala opisać, zaprojektować, kwestionować, wymyślać i zmieniać rozmaite modele biznesowe. Narzędzie szczególnie pomocne będzie wtedy, gdy mówimy/myślimy o innowacji. Stworzył je Alexander Oterwalder i opisał w książce pt. „Business Model Generation”, wydanej w 2010 r.

 

Jak wygląda model Canvas?

Model ma dziewięć bloków: kluczowi partnerzy, kluczowe działania, kluczowe zasoby, propozycję wartości dla klienta, segmenty klientów, kanały (w celu dotarcia do klientów), relacje z klientami, strumienie przychodów i strukturę kosztów.

Model biznesowy Canvas

Propozycja wartości odzwierciedla to, co zaoferuje Twoja firma, aby zaspokoić potrzebę klienta. Relacje z klientami, segmenty i kanały mówią komu to zaoferujemy, z czego skorzystamy i jakie relacje będziemy budować podczas naszych kontaktów z klientem. Kluczowy partner, działania i zasoby mówią, w jaki sposób zrealizujemy ten pomysł. Struktura kosztów i strumienie przychodów pokazują, ile pieniędzy może dostarczyć funkcjonujący model biznesowy.

Analizując wskazane elementy w formie konstruktywnych prac zespołowych, możemy w sposób prosty i czytelny rozpoznać obszary, które można i warto ulepszyć, zmienić czy zmodyfikować. Model ujawnia również obszary, na których można budować strategię innowacji organizacyjnej.

 

Co otrzymamy na końcu?

Rezultat – przejrzystość i prostota forma prezentacji modelu biznesowego, wobec często tradycyjnie rozmytych elementów, pokazywanych na wielu slajdach prezentacji w trakcie dyskusji.  Mimo, że  Business Model Canvas istnieje już od kilku lat, jest on nadal nieznany dla wielu organizacji, a jednocześnie zaczyna być coraz bardziej atrakcyjny dla przedsiębiorców, w tym również dla startupów.

 

Poniżej chciałbym Wam przedstawić pięć subiektywnych powodów, dla których warto korzystać z modelu Canvas.

 

Pomaga i wspiera dyskusje dotyczące  struktury firmy

Grupowanie komentarzy i pomysłów pod dziewięcioma nagłówkami szybko nadaje kształt ideom i pozwala na przypisanie konkretnych zasobów. Niektórzy uczestnicy spotkań roboczych biorą arkusze modelu biznesowego na takie spotkania i wykorzystują bloki do prowadzenia modnej ostatnimi czasy burzy mózgów.

 

Szybkość weryfikacji

Jeśli uruchamiasz przedsięwzięcie, zakładasz firmę, zmieniasz strukturę możesz wykorzystać model Canvas do wizualizacji modelu biznesowego, aby sprawdzić, czy pomysł ma „ręce i nogi” i nie jest tylko kolorową wizją opartą jedynie na początkowym zapale i ekscytacji.  Szybko możesz zidentyfikować deficyty w modelu biznesowym, luki, które na  późniejszych etapach konieczne będą do pokrycia, a które na etapie tworzenie modelu nie są wystarczająco mocno uświadomione.

 

Tworzenia portfolio pomysłów

Zgodnie z tradycyjnym planem biznesowym, można spędzić tygodnie lub miesiące pisząc jeden biznesplan dla jednego pomysłu. Używając modelu Canvas, możesz spędzać godziny na szkicowaniu modeli biznesowych dla wielu pomysłów. Oczywiście nad wybranymi modelami przyjdzie Ci jeszcze popracować, zebrać istotne dane, ale jest to z pewnością szybki sposób na wyeliminowanie złych, słabo rokujących pomysłów.

 

Intuicyjne narzędzie

W swojej konstrukcji, model Canvas dzieli się na dwie części. Część pierwsza po lewej stronie arkusza pokazuje, co napędza wartość, jak osiągasz cele i zarabiasz na klientach. Druga część pokazuje, co jest potrzebne, aby uczynić etap możliwym do realizacji. A co najważniejsze, jeden element konstrukcyjny w naturalny sposób prowadzi do następnego.

 

Propozycja wartości

Podoba mi się, w jaki sposób propozycja wartości dla klienta jest podstawą modelu biznesowego Canvas. Konstrukcja modelu zmusza nas do głębokiego zastanowienia się nad tym, co nasze przedsięwzięcie dostarczy klientowi, jakie problemy pomoże rozwiązać i jakie są potrzeby naszego klienta. Wielkie przedsięwzięcia, modele biznesowe zaczynają się właśnie od potrzeb i oczekiwań naszych klientów. Może dlatego właśnie w osi centralnej modelu Canvas największą część zajmuje propozycja wartości dla klienta. Słabe modele biznesowe zaczynają się od produktu licząc na to, że znajdzie się na niego rynek, i stawiają  klientów dopiero pod koniec procesu opracowywania produktu.

 

Co dalej?

Jeśli już udało Ci się opracować 2-4 modele biznesowe, możesz wykorzystać inne narzędzia, które dostarczą Ci kolejnej partii wiedzy na drodze do wdrożenia ich w życie, np. Customer Journey Mapping. Mapowanie podróży klienta daje wgląd w to, jak lepiej przyciągać / obsługiwać / utrzymywać klientów. Model finansowy ujawnia, co sprawia, że biznes jest rentowny finansowo. Value Proposition zagłębi się w twoich klientów i ukaże ich motywacje, tworząc bardziej przekonujące przesłanie, które na nich podziała.

 

Czy znając te narzędzia odniesiesz sukces?

Na pewno każde holistyczne myślenie o naszym biznesie, potrzebach pracowników i klientów jest tutaj słuszną ścieżką. Nie jest to jednak cudowna recepta na sukces.

Jak powiedział kiedyś Steve Jobs: „Nie możesz po prostu zapytać klientów czego potrzebują, a potem spróbować im to dać. Zanim uda Ci się to stworzyć, oni będą chcieli czegoś nowego.”